Maak alle volkeren tot mijn leerlingen

“Ga dus en maak alle volkeren tot mijn leerlingen en doop hen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest en leer hun te onderhouden alles wat Ik u bevolen heb” (Mt. 28, 19-20a). Zo luidt de opdracht die Jezus aan de apostelen heeft gegeven, vlak voordat Hij terugkeerde naar zijn Vader in de hemel. Dit is de grote missieopdracht van de Heer, die de Kerk alle eeuwen door heeft behartigd. Waar de verkondiging van het Evangelie zo succesvol was, dat er christelijke samenlevingen ontstonden, kreeg de opdracht tot missie de vorm van een missio ad intra.

Deze ‘naar binnen’ gerichte missie is bedoeld om het geloof in het persoonlijk leven te verinnerlijken en, waar nodig, de evangelische geest te hernieuwen in het leven van plaatselijke geloofsgemeenschappen en van kerkelijke instellingen. Die verinnerlijking en hernieuwing zijn in de loop der tijden bevorderd op alle mogelijke manieren, zoals door het leven en werken van heiligen, devoties, volksmissies en conciliebesluiten. Juist dit is ook de intentie geweest van het Tweede Vaticaans Concilie.

Na de afsluiting van het laatste concilie was niet iedereen ervan overtuigd dat de Kerk onmiddellijk een nieuwe lente tegemoet kon zien. Met Kerstmis 1969 sprak Joseph Ratzinger in een profetische toespraak voor de Duitse radio over de crisis in de Kerk:

“Ik denk zeker dat er voor de Kerk zeer moeilijke tijden zullen aanbreken. Haar echte crisis is net begonnen. We hebben te maken met grote omwentelingen. Maar ik ben er ook heel zeker van wat er uiteindelijk zal overblijven: niet de Kerk van de politieke eredienst […], maar de Kerk van het geloof. Zeker, die zal niet langer de dominante sociale kracht zijn zoals ze dat tot kort geleden was. Maar de Kerk zal een nieuwe bloei kennen en zal gezien worden als het huis van de mens, waar leven en hoop te vinden zijn over de dood heen” (Vertaling uit het Italiaans: Leo van den Broek).

Die dominante sociale kracht was de kracht van de volkskerk, de Kerk waarin eeuwenlang de overgrote meerderheid van de katholieken werd geboren, opgroeide, kerkelijk socialiseerde en tot een meer of minder doorleefd geloof kwam. Dat die Kerk, om allerlei redenen, aan het verdwijnen was, werd in de afgelopen decennia steeds duidelijker. De crisis waarin de Kerk is terechtgekomen is ten diepste een crisis van het geloof. Paus Johannes Paulus II begon te spreken over de ‘nieuwe evangelisatie’ en de Franse bisschoppen over het opnieuw voorstellen van het geloof, in plaats van het geloof te veronderstellen. In recente boeken als Rebuilt en Divine Renovation delen parochiepriesters en hun medewerkers hun ervaringen en inzichten om te komen tot een missionaire parochie. Dat is een parochie die gedragen wordt door een kern van mensen die persoonlijk de betekenis van het geloof in hun leven hebben ontdekt en de vreugde van dat geloof actief uitdragen. Dat is in essentie ook de ‘Kerk van het geloof ’, zoals Ratzinger deze al in 1969 voor zich zag. Dat is de Kerk die gedragen wordt door gelovigen die leerling van de Heer willen zijn, en die opnieuw als haar wezenlijke opdracht ziet: “Maak alle volkeren tot mijn leerlingen”.

Bij te kunnen dragen aan de nieuwe evangelisatie en de hernieuwde ‘Kerk van het geloof ’ vraagt eigenlijk niets anders dan zelf een leerling van de Heer te zijn, het geloof persoonlijk te doorleven en het met vreugde uit te dragen. Maar het helpt zeker ook om in te zien wat ooit verondersteld mocht worden en werkte in de volkskerk, maar wat nu voorbij is, en wat er nodig is om de overgang te maken naar de ‘Kerk van het geloof ’.

De ervaringen van de auteurs van Rebuilt en Divine Renovation leren dat het doen van nieuwe dingen of van dingen op een nieuwe manier niet voldoende is. Een echte hernieuwing van de Kerk vraagt een diepgaande cultuurverandering. Die verandering begint niet bij zelf in actie schieten, maar bij het willen leren wat Gods wil is met zijn Kerk en waartoe Hij ieder van ons roept om Zijn plan met haar te verwezenlijken.

“Maak alle volkeren tot mijn leerlingen” is de essentiële opdracht van de Kerk en de titel van dit nummer, dat is gewijd aan de nieuwe evangelisatie en de missionaire Kerk. Broeder R. Stockman roept iedereen met een christelijke overtuiging op de durf te hebben tegen de grote maatschappelijke tendensen in te blijven getuigen en niet toe te geven aan de krachteloosheid en lauwheid waarvoor de Heer in de heilige Schrift waarschuwt. M. Borst-Spruit bespreekt de binnenkerkelijke obstakels voor de nieuwe evangelisatie. S. Van den Bossche bepleit een paradigmawisseling om te komen tot een missionaire catechese. L. de Vries geeft een korte inleiding in de modellen van parochievernieuwing in eerder genoemde boeken Rebuilt en Divine Renovation (Ned. vertaling Als God renoveert). J. Smith licht toe hoe de Alpha-cursus kan functioneren in het proces van parochievernieuwing. J. de Wit bekijkt in datzelfde proces de rol van de priester. E. Dijkema verkent de essentiële factoren voor evangelisatie in het leven van gelovigen en van de Kerk aan de hand van leven en spiritualiteit van Chiara Lubich en van de apostolische exhortatie Evangelii gaudium. De kunst, de ‘weg van de schoonheid’, als middel tot evangelisatie wordt toegelicht door T. Schilling. D. Peters laat zien hoe christenen in de westerse wereld zich kunnen laten inspireren, en hun eigen problemen kunnen relativeren, door kennis te nemen van de wijze hoe medechristenen in andere delen van de wereldkerk omgaan met verdrukking en vervolging.

In een artikel dat al in 1978 in de Nederlandse editie van Communio werd gepubliceerd, maar dat niet aan actualiteit heeft ingeboet, reflecteert Hans Urs von Balthasar, één van de geestelijke vaders van dit tijdschrift, over apologetiek en de unieke overtuigingskracht van Jezus. De opdracht alle volkeren tot Zijn leerlingen te maken, legde de Heer in handen van de groep van elf leerlingen, beschadigd door het verraad van degene die de twaalfde had moeten zijn, geplaagd door angst en twijfel, nog vol onbegrip over wat er was gebeurd en onwetend over wat er ging gebeuren. De verbreiding van het Evangelie die met deze leerlingen een aanvang nam, hebben zij onmogelijk tot stand kunnen brengen, tot troost en bemoediging voor alle generaties christenen na hen. Het is de Heer zelf die hen heeft bijgestaan en gesterkt met Zijn heilige Geest, zoals Hij ook direct na het geven van de grote missieopdracht heeft toegezegd aan Zijn apostelen en aan allen die Hij uit alle volkeren en geslachten zou verzamelen in Zijn missionaire Kerk. “Zie, Ik ben met u alle dagen tot aan de voleinding der wereld” (Mt. 28, 20b).

B. Hartmann

AuteurTitelPagina
RedactieEditoriaal265-267
R. StockmanProfileren of nivelleren?268-272
M. Spruit-BorstBinnenkerkelijke obstakels voor de nieuwe evangelisatie273-285
S. Van den BosscheDe missionaire bekering van de catechese. Een lastige maar noodzakelijke paradigmawisseling286-303
L. de VriesTwee modellen voor parochievernieuwing: Rebuilt en Als God renoveert304-312
J. SmithVan Alpha naar ... Omega. Hoe Alpha de parochievernieuwing helpt313-322
J. de WitDe rol van de priester in het proces van de parochievernieuwing323-332
E. DijkemaEvangelisatie van leven, gemeenschap en dialoog333-347
T. SchillingEvangelisatie en de "weg van schoonheid"348-355
D. PetersKatholieke identiteitscrisis in het Westen niet universeel. Uitdagingen van de wereldkerk356-363
H.U. von BalthasarDe overtuigingskracht van Jezus364-368
Elke drie maanden ons blad bij u in de bus?

Laatste nummers

Trouw aan de thema’s die door de internationale redactie van Communio worden vastgesteld heeft dit nummer de Apocalyps als thema….

De afgelopen periode is jaarlijks een nummer van Communio gewijd aan een bede van het Onze Vader. De laatste bede,…

‘Bevrijd ons van de pest, de honger en de oorlog, Heer’, is het oude gebed van de Kerk in reactie…

“Ga dus en maak alle volkeren tot mijn leerlingen en doop hen in de naam van de Vader en de…

Voor u ligt nummer 2019-3, dat de vorm heeft aangenomen van een congresbundel. Het bevat het grootste deel van de…

Communio is een internationaal katholiek tijdschrift. Naast de dialoog tussen geloof en cultuur vormt de internationale samenwerking één van de wezenskenmerken van Communio. Het tijdschrift wordt uitgegeven in meer dan 15 landen en taalgebieden.

Contactinformatie
Drs. B. Hartmann
NL – Veemarktstraat 48, NL-4811 ZH Breda
E-mail: bhartmann@bisdombreda.nl

Administratie abonnementen
Dhr. A. Dols
Standaardmolen 8
2406 JK Alphen aan de Rijn
E-mail: administratie@communio.nl

Copyright: 2021 Stichting Communio | Privacyverklaring

Website door: Webheld.nl