Een van de grote veranderingen in de christelijke beleving van het sterven is wel de volledige ommekeer van een voortdurend present houden van de dood, om er goed op voorbereid te zijn, naar het zien van de dood als iets dat maar beter onverwacht en snel voorbij kan zijn. De middeleeuwse “Ars moriendi” is als zodanig voor de meeste mensen geen thema meer, en het veelvuldige gebed om toch maar behoed te blijven voor een plotselinge dood wordt tegenwoordig veeleer gezien als iets dat helemaal niet wenselijk is. Van de andere kant is de dood toch ook steeds meer present en gewoon geworden in de samenleving en is het sterven vaak zelfs geworden tot een normale manier om het probleem van het lijden op te lossen. Vanzelfsprekend staat dit op gespannen voet met de christelijke visie op het leven en op de mens.

De zalige paus Johannes Paulus II sprak in dit licht wel van de aanwezigheid van een “cultuur van de dood”, waarmee hij wilde aangeven dat de moderne mens geen oog meer heeft voor de gave en de waardigheid van het menselijke leven. In dit nummer van Communio wordt ingegaan op verschillende aspecten van het sterven, waarbij de christelijke visie op de dood en aangrenzende onderwerpen onder de aandacht worden gebracht.

In het openingsartikel beschrijft Arthur Polspoel hoe men in de loop van de geschiedenis is omgegaan met de dood en op welke manier het christelijke geloof daarbij een rol speelt. De visie op de dood en het sterven is nauw verbonden met de visie op het leven. Lambert Hendriks gaat in deze context in op de notie van “menselijke waardigheid”. De wijze waarop tegen de mens wordt aangekeken is wezenlijk voor de opvattingen binnen de medische ethiek met betrekking tot leven en dood. Het is in deze lijn dat Frans van Ittersum een interessante schets geeft met betrekking tot de euthanasiepraktijk in Nederland. Hij evalueert wat de gevolgen zijn, nu euthanasie door middel van wetgeving is geregeld.

Het artikel van René Stockman heeft een pastoraal karakter en beschrijft op welke manier stervende mensen het beste kunnen worden bijgestaan. Hij maakt de lezer bekend met de verschillende mechanismen die in de stervensbegeleiding een rol spelen. Het kunnen begrijpen van het sterven speelt ook een rol in het artikel van Ruud Gouw, die de dood van de diaken-martelaar Stefanus beschrijft in het licht van de navolging van Christus. Met een artikel uit de Amerikaanse uitgave van Communio, van de hand van David Crawford, wordt op een zeer degelijke manier ingegaan op de theologische betekenis van de dood als een goed voor de mens. Hij laat de positieve zijde van het sterven zien, in het licht van het Evangelie. We besluiten dit nummer met een bijdrage van Fred van Iersel, die schets welke overwegingen een rol kunnen spelen bij het sterven van een militair. Zo wordt op heel verschillende manieren het christelijke sterven benaderd, opdat we het niet alleen beter kunnen begrijpen, maar de dood ook beter kunnen verbinden met de hoop op het eeuwig leven die het christelijke geloof ons biedt.

Meer uit deze jaargang: