Omslag Communio 1 2016

2016/1 Barmhartig als de Vader

7,00

SKU: 2016/1 Categorie: Tag:

Beschrijving

Jaargang 41, nummer 1 – Barmhartig als de Vader

Editoriaal:

Voor u ligt het eerste nummer van een nieuwe jaargang van Communio, het Internationaal Katholiek Tijdschrift, dat door Prof. J. Ratzinger (paus Benedictus) destijds werd gesticht samen met H.-U. von Balthasar.
Het was de tijd na het Tweede Vaticaans Concilie, nu meer dan vijftig jaar geleden. Ook ons tijdschrift, de Nederlandstalige versie begint reeds zijn 41ste jaargang. Het tijdschrift verschijnt in veertien edities.
Met dit nummer begint de Nederlandstalige editie niet alleen een nieuwe jaargang maar zelfs een nieuw tijdperk. De hoofdredacteur voor Nederland, Dr. Lambert Hendriks, werd benoemd tot rector van het Grootseminarie Rolduc en heeft daarom zijn opdracht teruggegeven. In naam van de redactie en de beheerraad mag ik hem danken voor de jaren dat hij met zorg, liefde en toewijding zijn taak als hoofdredacteur heeft vervuld. Wij wensen hem veel vreugde in zijn nieuwe verantwoordelijkheid voor de priesteropleiding en bidden om Gods zegen bij zijn werk.
Als nieuwe hoofdredacteur voor Nederland mag ik u Dr. Filip De Rycke (1977) voorstellen. Hij studeerde aan het Sint-Janscentrum en is in 2001 priester gewijd voor het bisdom van ’s-Hertogenbosch. In 2006 werd hij conrector van het Sint-Janscentrum. Sinds 2009 is hij rector van deze diocesane priester- en diakenopleiding. Hij promoveerde in de theologie in Duitsland bij Prof. Dr. Thomas Soeding op een proefschrift met als titel: “Gespiegeltes Licht. Die Theologie der Herrlichkeit Gottes in den paulinischen Apologien”. Sinds 2010 is hij lid van de beheerraad van Communio. Hij is tevens oprichter (2012) en directeur van de katholieke uitgeverij Betsaida. In die hoedanigheid heeft hij veel contacten
met auteurs, vertalers, medewerkers en belangstellenden in de uitgeverswereld.
Wij wensen de nieuwe hoofdredacteur veel zegen over zijn werk voor Communio.

Het huidige nummer is de neerslag van een studiedag die gehouden werd naar aanleiding van het Heilig Jaar van de Barmhartigheid. Zo is het tevens een goede inleiding op dit Heilig Jaar dat door paus Franciscus werd afgekondigd en nog loopt tot het feest van Christus Koning, 20 november 2016.
De paus zei erover: “Ik heb de datum 8 december 2015 gekozen (begin van het Heilig Jaar) omdat die vol van betekenis is voor de recente geschiedenis van de Kerk. Ik zal namelijk de Heilige Deur openen op de vijftigste verjaardag van de afsluiting van het Tweede Vaticaans Oecumenisch Concilie. De Kerk behoort die gebeurtenis levend te houden. Voor haar begon een nieuw traject in de geschiedenis.” In zijn presentatie van het jaar van de Barmhartigheid vervolgt de paus: ”De draagbalk die het leven van de Kerk schraagt, is de barmhartigheid. Alles in haar pastoraal handelen zou moeten zijn omgeven door de tederheid waarmee zij zich richt tot de gelovigen: niets van haar verkondiging en haar getuigenis naar
de wereld toe mag zonder barmhartigheid zijn. De geloofwaardigheid van de Kerk gaat langs de weg van de barmhartige en medelijdende liefde”.
De paus zei nog: “Barmhartig zoals de Vader is dus het “moto” van het Heilig Jaar. In de barmhartigheid hebben wij het bewijs van hoe God liefheeft. Hij geeft Zichzelf geheel, voor altijd, om niet, zonder iets daarvoor terug te vragen”.
De studiedag werd mede ingericht door de verschillende priesteropleidingen in Nederland en de faculteit voor katholieke theologie te Utrecht.
In dit nummer bieden wij een artikel van B. Koet, Barmhartigheid in veelvoud. Hij doorloopt de hele geschiedenis en zoekt naar de betekenis ervan. Hij besluit: “Barmhartigheid blijkt er in verschillende Bijbelse vormen te bestaan. De meest goddelijke vorm is dat je er fysiek pijn in de buik van krijgt. Het is vooral, maar niet uitsluitend, Jezus die aan die vorm van medemenselijkheid gestalte kan geven. Op de meeste verschillende manieren kunnen wij mensen barmhartigheid gestalte geven.
B. Janssens handelt over De grenzeloze barmhartigheid Gods in het Laatste Oordeel. Volgens de auteur is barmhartigheid een kernwoord binnen het Evangelie van Gods genade en kan daarom op elk terrein van de theologie meespreken. In dit artikel richt de auteur zijn aandacht op de eschatologie in concreto de theologie van het laatste oordeel.
Met een leuke anekdote begint G. Van Dartel zijn artikel over Het Heilig jaar van barmhartigheid en de herdenking van de Reformatie. Hij zegt: “Toen Maarten Luther in 1504 in het Augustijner klooster in Erfurt wilde intreden heeft de prior hem in de kapittelzaal waarschijnlijk de volgende vraag gesteld: “Wat zoek je hier?”. En het antwoord dat hem de toegang tot het klooster verschafte luidde: “De genadige God en zijn barmhartigheid”. Vervolgens deed hij afstand van zijn wereldse kleding in ruil voor het kloosterhabijt. Daarop bad de prior: “Heer, red uw dienaar en schenk hem uw barmhartigheid… zegen uw dienaar, die wij in uw naam het geestelijk kleed gegeven hebben zodat hij het eeuwige leven verdient te bereiken door Christus onze Heer”. En het laatste wat de novice van de prior hoorde voordat hij aan de novicemeester werd overgedragen waren de waarschuwende woorden: “Niet degene die begint, maar degene die tot het einde toe volhoudt, zal zalig worden”.
Ten slotte bespreekt M. Wagemaker de “Brief van Paus Franciscus aan Eugenio Scalfari als handleiding tot dialoog met een sceptisch seculiere wereld”. Scalfari is niet de eerste de beste in Italië. Hij is oud-parlementslid, oprichter van het dagblad Reppublica, redacteur van het weekblad L’Espresso, publicist en drager van hoge onderscheidingen. De brief van Franciscus leest als een handleiding voor wie in dialoog wil treden met sympathieke maar sceptische seculiere denkers. In de brief klinkt volgens de auteur de encycliek Lumen fidei door. Geloof werkt als een nieuw inzicht. Geloof kijkt met de ogen van de liefde.
Verder is er een artikel buiten reeks van J. Moons onder de titel, Aantrekkelijk en inspirerend preken. Hoe doe je dat? Bespreking van Evangelium gaudium en het Homiletisch Directorium en de praktische wenken daarbij.” Beide documenten worden door de auteur kort gepresenteerd.
Ten slotte is er nog een artikel, ook buiten reeks, van de patroloog M. Schrama o.s.a. Hij behandelt de verhouding van “ Utopia en utopie” . Schrama stelt zich de vraag: ook al komt het woord utopia bij Augustinus niet voor, toch heeft hij in de Stad Gods nagedacht over de stad van de mens. Volgens Augustinus wordt de stad van de mens pas stad van God, wanneer daar de liefde tot God en de naaste heerst. In Augustinus’ stad van God wordt de orde niet met fysieke dwang opgelegd. Orde is er geen gevolg van dwang maar vrucht van vrijheid. De ware vrijheid heeft als basis de liefde. Vrijheid is dan: door de liefde tot gehoorzaamheid komen.
Wij wensen u veel leesgenot.

AuteurTitelPagina
RedactieInleiding1
B.J. KoetBarmhartigheid in veelvoud4
B. JanssensDe grenzeloze barmhartigheid Gods in het laatste oordeel17
G. van DartelHeilig Jaar van barmhartigheid en herdenking van de reformatie25
J. MoonsAantrekkelijk en inspirerend preken, hoe doe je dat? Bespreking van “Evangelii gaudium” en het “Homiletisch Directorium” Praktische wenken daarbij 33
M. WagemakerAls de liefde waarheid is, is de waarheid barmhartig Brief van paus Franciscus aan Eugenio Scalfari als een handleiding tot dialoog met een sceptisch seculiere wereld 45
M. SchramaAugustinus. Geen utopist maar een gedreven realist 57