Inleiding
In dit laatste nummer van het jaar wordt opnieuw aandacht besteed aan een van de kenmerken van de Kerk. Ditmaal staat het begrip “katholiciteit” centraal, nadat vorig jaar om deze tijd al aandacht werd besteed aan de apostoliciteit van de Kerk. Wat betekent het dat de Kerk katholiek is? In hoeverre is het een begrip dat aangeeft dat de Kerk breed en open is, of roept de term juist de idee van een afbakening op?

Het tijdschrift Communio draagt over heel de wereld als ondertitel “katholiek tijdschrift”. Dit slaat niet alleen op de katholieke inhoud van de bijdragen als passend bij het katholieke geloof, maar het drukt ook uit hoe dit internationale tijdschrift een verbinding wil vormen tussen gelovigen over heel de wereld. In deze betekenis duidt het woord katholiek op de wereldwijde gemeenschap van heel het volk van God. Beide accenten van het woord katholiek, zoals in de uitdrukking “rooms-katholieke Kerk”, en in de zin van “alomvattend”, komen terug in de bijdragen van dit nummer.

Matthieu Wagemaker opent het nummer met een artikel over de precieze betekenis van “katholiek”. Hij laat zien wat het wil zeggen dat Christus heel de schepping “onder één Hoofd heeft gebracht” en hoe de katholieke Kerk deze identiteit in Christus vorm geeft. Het artikel van Bart Koet toont aan hoe de mens geroepen is tot gemeenschap met de Kerk. Hiertoe behandelt hij het begrip “roeping” in de theologie van de apostel Paulus in 1 Korintiërs.

Het langere artikel van Walter Kasper plaatst een stevig fundament onder de beschrijvingen over de katholieke Kerk. In een helder overzicht van de geschiedenis laat kardinaal Kasper zien hoe de katholiciteit in de verschillende eeuwen verstaan is. Daarbij aansluitend spreekt Ben Janssens over het oude adagium dat de katholieke Kerk heilsnoodzakelijk is. In de loop van de geschiedenis is meer en meer verduidelijkt op welke manier dit verstaan moet worden. Op bijzonder heldere wijze laat Janssens zien hoe het Tweede Vaticaans Concilie een balans vindt tussen heilsnoodzakelijkheid en Gods heilswil voor allen.

Tenslotte volgen twee bijdragen die enkele praktische aspecten van de katholiciteit beschrijven. Het artikel van Geert van Dartel behandelt de oecumenische aspecten van de uitdrukking “katholiek”. Hij laat zien hoe de katholiciteit ook verlangt dat christenen in gesprek blijven om tot een grotere eenheid te komen. Dit behoort bij het “katholiek zijn” waarop ook andere kerkelijke gemeenschappen zich beroepen. De bijdrage van Bart Putter gaat in op een specifiek aspect van de katholieke Kerk, namelijk de bisschoppenconferentie als uitdrukking van katholiciteit. De onderlinge verbondenheid en eenheid in het geloof, besloten in de term “katholiek”, komt in de samenwerking tussen de bisschoppen op een bijzondere manier tot uiting. Het is een groot goed dat we ons geloof binnen de katholieke Kerk met overtuiging kunnen vieren en tegelijkertijd geroepen zijn om Gods Liefde voor allen te verkondigen. Moge dit nummer over een van de wezenskenmerken van de Kerk ons daartoe inspireren en ons geloof verdiepen.

Namens de redactie, Dr. Lambert Hendriks, 

Meer uit deze jaargang: