Een woord ter inleiding
Het tijdschrift Communio biedt in de huidige uitgave een dubbelnummer aan, waarin het internationale karakter van dit tijdschrift onderbroken wordt door een voor het Nederlandse taalgebied speciaal thema. Het thema luidt: 450 jaar katholiek kerkelijk leven in de Nederlanden en is verbonden met het feit, dat in 2009 verschillende bisdommen in Nederland en Vlaanderen 450 jaar bestaan.

Het eerste deel van de bijdragen bestaat in een verkenning van kerk en maatschappij bij de oprichting van de Mechelse kerkprovincie (Kurt Priem) alsmede de inrichting van de achttien bisdommen in de Nederlanden als een kerkelijk structureel en pastoraal antwoord op de ontwikkelingen in dit gebied in de eerste helft van de zestiende eeuw (J.M.Gijsen). De nieuwe bisdommen ontstaan niet zozeer ten gevolge van de reformatie maar wel tijdens de opkomende en zich doorzettende reformatie van calvijnse snit. Een verkenning volgt in het weinig bekende theologisch landschap rond de universiteit van Leuven, waarbij de rol van Franciscus Sonnius als “vader van de nieuwe bisdommen” (Gert Gielis).

Twee bijdragen gaan over de confrontatie op leven en dood met de opkomst van een Noord-Nederlandse calvinistische natie. Ben Hartmann schrijft over de bekende martelaren van Gorcum als heiligen van de Lage Landen en Jo Hermans over de minder bekende Paulus van Waelwijck als martelaar van de her-evangelisatie in het bisdom Roermond. Een tweede gedeelte gaat over de bijdrage van vitale onderdelen van kerkelijk leven met hun geschiedenis en bestand in het huidige tijdsgewricht. René Stockman, algemene overste van de Broeders van Liefde, beschrijft de inzet van de religieuzen “pro Deo” en de caritatieve toewending tot de naasten in het verleden en heden. Harry Lamers beschrijft de missionaire inzet van tallozen in vooral de laatste eeuw, terwijl Guido van Horebeek historische en meer recente ontwikkelingen en inzichten in het katholiek onderwijs bijeen sprokkelt. Een laatste gedeelte beschrijft de structurele en geestelijke positie van het kerkelijk geloof in ons taalgebied met kansen voor een riskerend geloof in de toekomst.

De godsdienstsocioloog Eric Sengers tracht de geschiedenis te beschrijven met een genuanceerde studie over de modellen van de “volkskerk” en “vrijwilligerskerk”. Robert-Jan Peeters, beleidsmedewerker van het bisdom Rotterdam, geeft een inkijk in de theologische en pastorale achtergrond van de huidige verschuivingen binnen een bisdom. De twee laatste bijdragen komen van Vlaamse kant. Mia De Schamphelaere, volksvertegenwoordiger in het Belgisch parlement, geeft een standpuntbepaling over geloof en politiek, terwijl Jos Vranckx, bekend publicist van meerdere bijdragen en boeken over kerkelijke visies en bewegingen, de toekomst aftast met de vraag: moet de Kerk de markt op? Veel kon niet behandeld worden en eenzijdigheden niet vermeden, maar wat geboden wordt kan een verdiepte belangstelling opleveren voor de geschiedenis van de katholieke Kerk in de Lage Landen om met vertrouwen de contouren van de toekomst te zien aftekenen.

Een jaarabonnement op Communio kost € 29,00. Studenten betalen € 17,50. Een los nummer kost € 6,00 exclusief verzendingskosten. Bestellen kan via Communio, Dendermondsesteenweg 306 in 9070 Destelbergen of voor Nederland: Communio, Postbus 1321 NL in 5200 BJ ’s-Hertogenbosch, e-mail: info@communio.be / info@communio.nl of via de website: www.communio.be / www.communio.nl. 

Meer uit deze jaargang: